Öğrenme kanıtı
Kişisel tehdit modeli, olay kaydı, kurtarma planı ve güvenli aile kontrol listesi
ÖĞRENME YOLU
Dijital Güvenlik ve Bilinçli İnternet
Parola, MFA, güncelleme, yedekleme, oltalama, sosyal mühendislik, mahremiyet ve siber zorbalığı davranış temelli güvenlik alışkanlıklarına dönüştürür.
ANA SORU
Bir hesap, cihaz, mesaj veya çevrim içi ilişki için gerçek riski nasıl fark eder ve güvenli tepkiyi nasıl seçersin?
Bu yolun tamamlanma kanıtı: Kişisel tehdit modeli, olay kaydı, kurtarma planı ve güvenli aile kontrol listesi. Sayfa sayısı veya geçirilen süre tek başına yeterlik göstermez.
Bütün dersler sonunda hedeflenen proje: Kurgusal hesaplar ve örnek mesajlarla hazırlanan aile dijital güvenlik planı. Proje, ders başlıklarını aynı üründe ilişkilendirmeli ve başarısız testleri de görünür tutmalıdır.
Bütünleştirici proje
Kurgusal hesaplar ve örnek mesajlarla hazırlanan aile dijital güvenlik planı
Geri dönüş zamanı
Yeni cihaz veya hesap açıldığında, veri ihlali haberi geldiğinde, kurtarma bilgileri değiştiğinde ve üç ayda bir.
DERS HARİTASI
17 içerik; kavramdan kanıta
Deepfake, Ses Klonlama ve Sahte İçerik
Ders · Deepfake ve ses klonlama, gerçek bir kişinin görüntü veya ses özelliklerini taklit eden sentetik içerikler üretebilir; kaliteli görünmeleri gerçek olduklar
Sayfayı aç →Dijital Ayak İzi: İnternette Bıraktığımız İzler
Ders · Dijital ayak izi, çevrim içi etkinliklerimizin oluşturduğu kayıtların ve başkalarının bizim hakkımızda yayımladığı içeriklerin toplamıdır.
Sayfayı aç →Etik Hackerlıkta İzin ve Sınırlar
Ders · Etik güvenlik çalışması, açık bir izin, belirlenmiş kapsam ve zarar vermeme kuralları içinde sistemin zayıflıklarını bulup sorumlu biçimde bildirmeyi amaçl
Sayfayı aç →Fotoğraf, Konum ve Metadata Mahremiyeti
Ders · Bir fotoğraf yalnız görünen görüntüyü değil; çekim zamanı, cihaz bilgisi ve bazen konum gibi metadata alanlarını da taşıyabilir. Ayrıca arka plan, tabela v
Sayfayı aç →Güncelleme, Yedekleme ve Kurtarma Planı
Ders · Güncelleme, bilinen hataları ve güvenlik açıklarını düzeltir; yedekleme ise cihaz bozulduğunda, dosya silindiğinde veya hesap kilitlendiğinde geri dönebile
Sayfayı aç →Güvenli İndirme ve Zararlı Yazılımlardan Korunma
Ders · Güvenli indirme, dosyanın gerçekten ihtiyaç duyulan kaynaktan geldiğini, türünün beklenen biçimde olduğunu ve çalıştırılmadan önce riskinin değerlendirildi
Sayfayı aç →Hesap Güvenliği: Paroladan Daha Fazlası
Ders · Hesap güvenliği, yalnız güçlü parola seçmek değil; benzersiz kimlik bilgileri, güvenli kurtarma yolları, çok aşamalı doğrulama ve şüpheli etkinliği fark et
Sayfayı aç →İki Aşamalı Doğrulama ve Passkey Mantığı
Ders · İki aşamalı doğrulama, girişte parolanın yanında ikinci bir kanıt ister; passkey ise alan adına bağlı kriptografik anahtarlarla parolasız ve oltalamaya dah
Sayfayı aç →Kişisel Dijital Güvenlik Planı Hazırlamak
Ders · Kişisel dijital güvenlik planı, hangi hesap ve cihazların önemli olduğunu, temel korumaları, yedekleri ve olay anında izlenecek adımları tek bir uygulanabi
Sayfayı aç →Oltalama Mesajlarını Nasıl Tanırız?
Ders · Oltalama, güvenilir kişi veya kurum görüntüsü vererek kullanıcıyı bağlantıya basmaya, dosya açmaya, para göndermeye ya da gizli bilgi paylaşmaya yönelten a
Sayfayı aç →Ortak Wi-Fi ve Ev Ağı Güvenliği
Ders · Ağ güvenliği, cihazların bağlandığı kablosuz ortamı, yönlendirici ayarlarını ve ağ üzerinden taşınan bilgilerin korunmasını birlikte ele alır.
Sayfayı aç →Proje: Aile İçin Dijital Güvenlik Kontrol Listesi
Proje · Bu proje, aile içinde uygulanabilecek kısa, anlaşılır ve kişisel bilgi içermeyen bir dijital güvenlik kontrol listesi tasarlamayı amaçlar.
Sayfayı aç →Proje: Oltalama Dedektifi Senaryo Laboratuvarı
Proje · Bu proje, güvenli ve tamamen kurgusal mesajlar üzerinden oltalama belirtilerini bulmayı, karar gerekçesini yazmayı ve doğru bildirim yolunu seçmeyi öğreten
Sayfayı aç →Siber Zorbalıkla Karşılaşınca Ne Yapılır?
Ders · Siber zorbalık, dijital araçlarla bir kişiyi tekrar eden biçimde incitme, dışlama, tehdit etme, küçük düşürme veya hakkında içerik yayma davranışıdır.
Sayfayı aç →Sosyal Mühendislik: İnsanları Hedef Alan Saldırılar
Ders · Sosyal mühendislik, bir sistemi doğrudan kırmak yerine insanın güven, yardım etme, otoriteye uyma veya acele etme eğilimlerini kullanarak bilgi ya da erişi
Sayfayı aç →Uygulama İzinlerini Bilinçli Yönetmek
Ders · Uygulama izinleri, bir yazılımın kamera, mikrofon, konum, kişiler veya dosyalar gibi cihaz kaynaklarına hangi koşullarda erişebileceğini belirler.
Sayfayı aç →Dijital Güvenlik Quiz’i
Quiz · Hesaplardan cihazlara, fotoğraflardan ağlara kadar dijital yaşamı korkuyla değil; riskleri tanıma, doğrulama, yedekleme ve gerektiğinde yardım isteme alışk
Sayfayı aç →4 HAFTALIK PLAN
Dersleri bir üretim döngüsüne yerleştir
Her hafta yalnız okumayla kapanmaz. Birinci oturumda kavram ve örnek; ikinci oturumda uygulama; üçüncü kısa oturumda test ve açıklama yapılır. Eksik ön koşul görülürse takvim hızlandırılmaz.
| Hafta | Odak | Üretilecek kanıt |
|---|---|---|
| 1 | Deepfake, Ses Klonlama ve Sahte İçerik, Güncelleme, Yedekleme ve Kurtarma Planı, Kişisel Dijital Güvenlik Planı Hazırlamak, Proje: Oltalama Dedektifi Senaryo Laboratuvarı | Kişisel tehdit modeli, olay kaydı, kurtarma planı ve güvenli aile kontrol listesi |
| 2 | Dijital Ayak İzi: İnternette Bıraktığımız İzler, Güvenli İndirme ve Zararlı Yazılımlardan Korunma, Oltalama Mesajlarını Nasıl Tanırız?, Siber Zorbalıkla Karşılaşınca Ne Yapılır? | Kurgusal hesaplar ve örnek mesajlarla hazırlanan aile dijital güvenlik planı |
| 3 | Etik Hackerlıkta İzin ve Sınırlar, Hesap Güvenliği: Paroladan Daha Fazlası, Ortak Wi-Fi ve Ev Ağı Güvenliği, Sosyal Mühendislik: İnsanları Hedef Alan Saldırılar | Hata günlüğü ve ikinci sürüm |
| 4 | Fotoğraf, Konum ve Metadata Mahremiyeti, İki Aşamalı Doğrulama ve Passkey Mantığı, Proje: Aile İçin Dijital Güvenlik Kontrol Listesi, Uygulama İzinlerini Bilinçli Yönetmek | Quiz sonucu, yanlış kavram ve sonraki uygulama |
YAYGIN TUZAKLAR
Hızlı görünür ama öğrenmeyi zayıflatır
- Acil veya korkutucu mesajı düşünmeden yanıtlamak
- Aynı parolayı birden fazla hesapta kullanmak
- Güncellemeyi yalnız yeni özellik sanmak
- İzin verilmemiş güvenlik testini etik hackerlık saymak
DERİNLEŞTİRME
Dijital Güvenlik ve Bilinçli İnternet: kanıtı nasıl derinleştirirsin?
Bu öğrenme yolunun ayırt edici sorusu şudur: Bir hesap, cihaz, mesaj veya çevrim içi ilişki için gerçek riski nasıl fark eder ve güvenli tepkiyi nasıl seçersin? İlk yanıt bir tanım olabilir; ancak tamamlanma için kişisel tehdit modeli, olay kaydı, kurtarma planı ve güvenli aile kontrol listesi üretilmelidir. Kanıtın girdisi, yöntemi, sınırı ve yeniden kontrol tarihi açık değilse sonuç güçlü görünse bile izlenebilir değildir.
Başlangıçta Deepfake, Ses Klonlama ve Sahte İçerik, Dijital Ayak İzi: İnternette Bıraktığımız İzler, Etik Hackerlıkta İzin ve Sınırlar, Fotoğraf, Konum ve Metadata Mahremiyeti başlıkları arasından iki farklı çalışma seç. Birinde kavramı kendi cümlenle açıkla; diğerinde uygulama, ölçüm veya kullanıcı testi yap. İki çalışma aynı kanıt türüyle kapanmamalıdır. Bu fark, Dijital Güvenlik ve Bilinçli İnternet alanının yalnız okunmadığını, farklı üretim biçimleriyle sınandığını gösterir.
İlerleyen aşamada Siber Zorbalıkla Karşılaşınca Ne Yapılır?, Sosyal Mühendislik: İnsanları Hedef Alan Saldırılar, Uygulama İzinlerini Bilinçli Yönetmek, Ortak Wi-Fi ve Ev Ağı Güvenliği başlıklarını bütünleştirici projeye bağla: Kurgusal hesaplar ve örnek mesajlarla hazırlanan aile dijital güvenlik planı Projede başarılı test kadar başarısız test de tutulur. Her hata için koşul, beklenen sonuç, gerçek sonuç, olası neden ve yapılan tek değişiklik yazılır.
Özellikle şu tuzakları ayrı kontrol et: Acil veya korkutucu mesajı düşünmeden yanıtlamak; Aynı parolayı birden fazla hesapta kullanmak; Güncellemeyi yalnız yeni özellik sanmak; İzin verilmemiş güvenlik testini etik hackerlık saymak. Bir tuzağı yalnız okumak yeterli değildir; kendi çalışmandan o tuzağa benzeyen bir örnek bul ve hangi kanıtın hatayı görünür kıldığını yaz.
Bu merkeze geri dönüş kuralı: Yeni cihaz veya hesap açıldığında, veri ihlali haberi geldiğinde, kurtarma bilgileri değiştiğinde ve üç ayda bir. Önceki kayıt silinmez; yeni tarih, değişen araç veya kaynak, yeni kanıt ve sıradaki küçük deneme eklenir. Böylece ilerleme tamamlanan sayfa sayısıyla değil, açıklama, uygulama ve düzeltmenin niteliğiyle izlenir.
MİKRO QUIZ
Karar mantığını sınayalım
1. Bir hesap, cihaz, mesaj veya çevrim içi ilişki için gerçek riski nasıl fark eder ve güvenli tepkiyi nasıl seçersin?
Cevap yalnız tanım değil, şu kanıtı üretmelidir: Kişisel tehdit modeli, olay kaydı, kurtarma planı ve güvenli aile kontrol listesi.
2. İlk başarısız test ne yapılmalıdır?
Silinmemeli; koşul, beklenen sonuç, gerçek sonuç ve düzeltmeyle kaydedilmelidir.
3. Kaynak okumak uygulama yapıldığını kanıtlar mı?
Hayır. Kaynak yöntem ve sınır verir; uygulama kanıtı ayrıca üretilir.
4. Modül ne zaman yeniden açılır?
Yeni cihaz veya hesap açıldığında, veri ihlali haberi geldiğinde, kurtarma bilgileri değiştiğinde ve üç ayda bir.
5. Bütünleştirici proje neyi bir araya getirir?
Kurgusal hesaplar ve örnek mesajlarla hazırlanan aile dijital güvenlik planı
RESMÎ / BİRİNCİL KAYNAKLAR
Teknik ayrıntıyı güncel kaynaktan doğrula
CISA Secure Our World
Birincil veya kurumsal yöntem ve teknik sınır kaynağı.
Kaynağı aç →NIST Cybersecurity Resource Center
Birincil veya kurumsal yöntem ve teknik sınır kaynağı.
Kaynağı aç →NIST NICE cybersecurity education
Birincil veya kurumsal yöntem ve teknik sınır kaynağı.
Kaynağı aç →