TERİMLERİ KARIŞTIRMADAN

Eğitim Sözlüğü

Okul öncesinden üniversiteye kadar kullanılan sınav, yerleştirme, program, burs ve geçiş terimlerini bağlamlarıyla açıklayan sözlük merkezi.

Aynı kısaltma farklı eğitim aşamalarında farklı anlamlara gelebilir. Özellikle LGS’de konuşulan okul başarı ölçütleriyle YKS’deki Ortaöğretim Başarı Puanı aynı hesap ve kullanım bağlamı değildir. Sözlük maddeleri yalnız kısa tanım vermeyecek; terimin nerede kullanıldığını, neyle karıştırıldığını ve hangi resmî kaynaktan doğrulanacağını gösterecektir.

01Resmî kaynağı aç
02Öğrenci uyumunu değerlendir
03Alternatif rotayı koru
01

Temel sözlük grupları

Temel eğitim: e-Kayıt, kayıt alanı, aday kayıt, kaynaştırma, RAM, BİLSEM.

LGS ve lise: merkezî yerleştirme, yerel yerleştirme, yüzdelik dilim, taban puan, ATP, AMP, MTAL, MESEM, alan, dal, staj.

Üniversite: YKS, TYT, AYT, YDT, önlisans, lisans, fakülte, MYO, MTOK, DGS, yatay geçiş, ÇAP, yan dal, AKTS ve akreditasyon.

02

Sözlük maddesi standardı

  • Kısa ve açık tanım
  • Kullanıldığı eğitim aşaması
  • Karıştırılan terimler
  • Öğrenci ve veli için neden önemli olduğu
  • Güncel resmî kaynak
  • İlgili rehber ve araçlar
03

Arama altyapısı

Şu an temel terimler bu merkezde aranabilir. Sözlük genişledikçe her terim ayrı URL’ye, alfabetik dizine ve ilgili içerik bağlantılarına kavuşacaktır.

SIK SORULAN SORULAR

Karar verirken akla gelen sorular

Bu cevaplar genel rehberlik sağlar; değişebilen kurallar için ilgili yılın resmî belgesini ayrıca kontrol et.

01OBP her yerde aynı şeyi mi ifade eder?

Hayır. Terimin kullanıldığı sınav ve yerleştirme bağlamı kontrol edilmelidir. LGS ve YKS bağlamları ayrı açıklanacaktır.

02ATP ve AMP okul türü mü program mı?

Bunlar mesleki ve teknik ortaöğretim içinde farklı programlardır. Aynı okulda farklı programlar bulunabilir.

03Bölüm ile program aynı mıdır?

Günlük dilde karışabilir. Üniversite tercihinde resmî program adı ve kodu esas alınır; akademik örgütlenmede bölüm daha geniş bir birim olabilir.

04Taban puan okulun belirlediği puan mıdır?

Genellikle önceki yerleştirmede son yerleşen adayın sonucuyla oluşur. Okulun gelecekte kesin sonuç ettiği sabit puan değildir.

05DGS ve MTOK aynı şey midir?

Hayır. DGS önlisans sonrası belirli lisans programlarına geçiş sınavıdır; MTOK mesleki alan mezunlarına yönelik belirli kontenjanlarla ilgilidir.

06Sözlükteki tanım işlem yapmak için yeterli mi?

Hayır. Tanım kavramı anlamaya yardım eder. Başvuru veya tercih için güncel resmî kılavuz ve özel koşullar okunmalıdır.

07Aynı kısaltma farklı anlamlara gelebilir mi?

Evet. Terim bağlamı ve kurum adıyla birlikte okunmalıdır. Sözlük maddesi hangi eğitim aşamasında kullanıldığını ve karıştırılan benzer kavramları göstermelidir.

08Sözlük resmî tanımın yerine geçer mi?

Hayır. Kısa tanım kavramı anlamaya yardım eder; işlem ve hak doğuran durumlarda güncel resmî kılavuzdaki tanım ve koşullar esas alınır.

09Eski bir terim sözlükten silinmeli mi?

Tamamen silmek yerine arşiv etiketiyle korunabilir. Böylece eski belge ve haberleri okuyan kişi terimin o dönemdeki anlamını görebilir; güncel olmadığı açıkça belirtilmelidir.

10Terimler arasında bağlantı neden gerekli?

OBP, YBP, yerleştirme puanı veya MTOK gibi kavramlar tek başına anlaşılmayabilir. İlgili terimler, hesaplayıcılar ve rehberler arasında bağlantı kurmak yanlış kavram eşleştirmesini azaltır.

ARAMA

Temel eğitim terimlerini ara

OBP

Kullanıldığı aşamaya göre bağlamı değişebilen başarı puanı ifadesidir. LGS yerel yerleştirmesi ile YKS’deki Ortaöğretim Başarı Puanı aynı hesap ve kullanım değildir.

Puanlar

Yüzdelik dilim

Sınava girenler içindeki göreli konumu gösterir. Geçmiş okul verileriyle karşılaştırılırken kontenjan ve aday dağılımı değişiklikleri dikkate alınmalıdır.

LGS

Merkezî yerleştirme

Merkezî sınav puanıyla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına yapılan yerleştirme sürecidir.

LGS

Yerel yerleştirme

Adres ve ilgili yılın kılavuzunda belirtilen öncelik ölçütleriyle öğrenci alan okullara yapılan yerleştirmedir.

LGS

ATP

Anadolu Teknik Programı. Meslek dersleriyle birlikte üst öğrenime hazırlayan akademik derslere daha fazla ağırlık veren mesleki programdır.

Mesleki eğitim

AMP

Anadolu Meslek Programı. Genel derslerle mesleki bilgi ve uygulama becerilerini birlikte geliştirmeyi amaçlayan programdır.

Mesleki eğitim

MESEM

Mesleki Eğitim Merkezi. Okul ve işyeri temelli mesleki eğitimi bir araya getiren ayrı bir eğitim modelidir.

Mesleki eğitim

MTOK

Belirli mesleki ve teknik ortaöğretim alanlarından mezun adaylara yönelik yükseköğretim kontenjanlarını ifade eder; sınavsız veya kesin sonuçli geçiş değildir.

Üniversite

TYT

YKS’nin Temel Yeterlilik Testi oturumudur. Güncel soru, süre ve kullanım kuralları yıllık ÖSYM kılavuzundan kontrol edilir.

Üniversite

AYT

YKS’nin Alan Yeterlilik Testleri oturumudur ve lisans programlarının ilgili puan türlerinde önemli rol oynar.

Üniversite

YDT

YKS’nin Yabancı Dil Testi oturumudur. Uygulanan diller ve kurallar yıllık kılavuzdan doğrulanır.

Üniversite

Önlisans

Genellikle iki yıllık yükseköğretim programıdır. Meslek yüksekokullarında yaygındır ve bazı programlardan DGS ile lisansa geçiş araştırılabilir.

Üniversite

Lisans

Genellikle dört yıl veya mesleğe göre daha uzun süren yükseköğretim programıdır.

Üniversite

Fakülte

Bir üniversite içinde belirli akademik alanlarda lisans ve lisansüstü eğitim yürüten akademik birimdir.

Üniversite

MYO

Meslek Yüksekokulu. Çoğunlukla önlisans düzeyinde mesleki programlar yürüten yükseköğretim birimidir.

Üniversite

DGS

Dikey Geçiş Sınavı. Belirlenen önlisans programlarından belirli lisans programlarına geçiş için kullanılan sınavdır.

Üniversite

RAM

Rehberlik ve Araştırma Merkezi. Rehberlik ve özel eğitim değerlendirme/destek süreçlerinde görev alan resmî birimdir.

Destek hizmetleri

BİLSEM

Bilim ve Sanat Merkezi. Özel yetenekli olarak belirlenen öğrencilerin okul dışı destek eğitimine erişebildiği merkezdir.

Destek hizmetleri

MTAL

Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

Mesleki eğitim

Alan

Birbiriyle ilişkili mesleklerin toplandığı geniş eğitim kümesi.

Mesleki eğitim

Dal

Bir mesleki alan içindeki daha özel uzmanlaşma yolu.

Mesleki eğitim

Staj

Belirli amaç, süre, kayıt ve gözetimle yürütülen işyeri deneyimi.

Mesleki eğitim

İşletmede Beceri Eğitimi

Mesleki becerilerin okul ve işletme koordinasyonunda geliştirildiği eğitim.

Mesleki eğitim

Usta Öğretici

İşyerinde öğrencinin mesleki eğitiminden sorumlu, gerekli niteliğe sahip kişi.

Mesleki eğitim

Kalfalık

Belirli mesleki yeterliğin kazanıldığını gösteren aşama ve belge.

Mesleki eğitim

Ustalık

Meslekte ileri yeterliği ve ilgili koşullarda işyeri açma yolunu gösteren belge.

Mesleki eğitim

Koordinatör Öğretmen

Okul ile işyeri arasındaki eğitim ve izleme sürecini koordine eden öğretmen.

Mesleki eğitim

AKTS

Bir dersin öğrenci iş yükünü gösteren Avrupa Kredi Transfer Sistemi değeri.

Üniversite

ÇAP

Bir öğrencinin koşulları sağlayarak ikinci bir lisans programını tamamlaması.

Üniversite

Yan dal

Ana programa ek olarak sınırlı bir ders paketinin tamamlanması.

Üniversite

Başarı sırası

Adayın ilgili puan türündeki diğer adaylara göre konumu.

Üniversite

BEP

Öğrencinin eğitim gereksinimlerine göre hedef, destek ve uyarlamaları düzenleyen bireyselleştirilmiş eğitim programı.

Temel eğitim

Kapsayıcı eğitim

Her öğrencinin erişim, katılım, öğrenme ve aidiyetini destekleyen eğitim yaklaşımı.

Temel eğitim

Okula hazır oluş

Çocuğun öz bakım, iletişim, duygu düzenleme, hareket ve öğrenme merakını içeren bütüncül hazır oluşu.

Temel eğitim
KAYNAK VE SINIR

Bilgiyi nereden doğrulamalısın?

Sınav, kayıt, tercih, kontenjan, burs ve ders çizelgesi kuralları değişebilir. İşlem yapmadan önce ilgili eğitim yılının güncel resmî belgesini aç.