BAŞARI ÖLÇÜTLERİNİ AYIRMAK
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık
Yerel ve merkezî yerleştirmede başarı puanı, yıl sonu puanları ve devamsızlığın farklı rollerini açıklar.
“OBP” kelimesi LGS ve YKS bağlamlarında farklı kullanımlara yol açabilir. Bu rehber yalnız ortaöğretime geçişteki başarı ölçütlerini ele alır ve üniversite OBP’siyle karıştırmaz.
OBP’nin rolü
Yerel yerleştirmede okul başarı puanı, adres önceliğinin ardından temel ölçütlerden biridir. Merkezî yerleştirmede ise merkezî sınav puanının eşit kalması hâlinde devreye giren eşitlik ölçütleri arasında yer alır.
Bu iki kullanım aynı sayının iki farklı bağlamdaki rolüdür; “OBP yüksekse sınav puanı önemsizdir” veya “OBP hiçbir işe yaramaz” ifadeleri doğru değildir.
- Yerel ana ölçüt
- Merkezî eşitlik
- Adres önceliği
- Sınav puanı
- Bağlam
YBP sırası
Yıl sonu başarı puanları, eşitlik devam ettiğinde sınıf bazında karşılaştırılabilir. 2026 duyurusunda 8, 7 ve 6. sınıf sırası açıklanmıştır.
Notların okuldan okula farklı ölçme koşullarında oluşabileceği tartışması sistemin dışında değildir; ancak yerleştirme işlemi yürürlükteki resmî kaydı kullanır.
- 8. sınıf
- 7. sınıf
- 6. sınıf
- Resmî kayıt
- Eşitlik
Devamsızlık
Özürsüz devamsızlığın azlığı hem yerel yerleştirmede hem de merkezî eşitlik durumunda rol oynayabilir. Mazeretli ve özürsüz devamsızlık ayrımı e-Okul kayıtlarında doğru tutulmalıdır.
Sağlık veya özel durum nedeniyle kayıt hatası varsa, tercih dönemini beklemeden okul yönetimiyle resmî belge üzerinden çözülmelidir.
- Özürsüz gün
- Mazeretli gün
- e-Okul
- Belge
- Erken düzeltme
Hesaplayıcı sınırı
Bir hesaplayıcı, girilen YBP veya devamsızlık bilgisini özetleyebilir; ancak adres önceliği, diğer adaylar ve kontenjan bilinmeden kesin yerleşme sonucu üretemez.
Araçların sonucu “yerleşirsin” değil, “hangi resmî ölçütleri kontrol etmelisin?” biçiminde sunulmalıdır.
- Bilgilendirici sonuç
- Garanti yok
- Adres bilinmeli
- Kontenjan bilinmeli
- Resmî sistem
Karar dosyasını nasıl kurmalısın?
Bu rehber başlığında karar vermeden önce kanıtları tek sayfalık bir dosyada toplamak yararlıdır. Dosya, yalnız sonuca değil; hangi bilginin ne zaman ve hangi resmî kaynaktan doğrulandığına da yer vermelidir. Bir ekran görüntüsü veya duyum, tarih ve kaynak bağlantısı olmadan karar kanıtı sayılmamalıdır.
Aile ve öğrenci dosyayı birlikte okuyabilmeli; belirsiz kalan noktalar okul rehberlik servisine veya ilgili resmî birime sorulmalıdır.
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için özellikle şu noktalar dosyaya girmelidir:
- LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak
- yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak
- 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek
- özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek
- hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak
Kanıt matrisi
Bu konuda en güçlü kararlar farklı kanıt türlerini bir araya getirir. Resmî kural neyin mümkün olduğunu, okul verisi seçeneğin gerçekte nasıl uygulandığını, öğrenci gözlemi uyumu, aile planı ise sürdürülebilirliği gösterir.
Bir ölçüt güçlü görünürken diğerleri zayıfsa karar hemen verilmemeli; eksik kanıt tamamlanmalıdır.
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için özellikle şu noktalar dosyaya girmelidir:
- LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak
- yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak
- 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek
- özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek
- hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak
| Kanıt katmanı | Bu rehberde kontrol | Durum |
|---|---|---|
| Resmî kural | LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak | Doğrulanmadı / Doğrulandı |
| Okul/ekran kanıtı | yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak | Doğrulanmadı / Doğrulandı |
| Öğrenci uyumu | 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek | Doğrulanmadı / Doğrulandı |
| Aile koşulu | özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek | Doğrulanmadı / Doğrulandı |
| Alternatif rota | hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak | Doğrulanmadı / Doğrulandı |
Senaryo ile sınama
Liste veya okul seçimi masa başında mantıklı görünebilir. Kararı, “bu seçenek gerçekleşirse ilk hafta, ilk dönem ve dört yıl sonra günlük hayat nasıl olur?” sorusuyla sınamak gerekir.
Ulaşım, uyku, ders temposu, arkadaş ortamı, aile bütçesi ve alternatif yol senaryoya dâhil edilmelidir.
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için özellikle şu noktalar dosyaya girmelidir:
- LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak
- yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak
- 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek
- özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek
- hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak
Yanlış güven duygusu oluşturan işaretler
Tek bir puan, tek bir başarılı mezun, sosyal medyadaki yorum veya okulun tanıtım cümlesi güçlü kanıt gibi görünebilir. Oysa bu işaretler bağlam olmadan yanıltıcı olabilir.
Karar dili “kesin gelir”, “mutlaka tek doğru” veya “geleceği kesin biçimde belirler” gibi ifadelerden arındırılmalıdır.
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için özellikle şu noktalar dosyaya girmelidir:
- LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak
- yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak
- 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek
- özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek
- hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak
Uygulama kontrolü
Rehber okunduktan sonra küçük bir eylem listesi çıkarılmalıdır. Bilgi toplamak ile işlem yapmak birbirinden ayrılır; resmî tercih veya kayıt ancak bütün kontroller tamamlandığında yapılır.
Son kontrolü mümkünse farklı bir yetişkin veya rehber öğretmen de okuyarak tarih, program kodu ve okul adındaki hataları yakalamalıdır.
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için özellikle şu noktalar dosyaya girmelidir:
- LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak
- yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak
- 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek
- özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek
- hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak
- 1. LGS ve YKS OBP kavramlarını ayırmak
- 2. yerel ana ölçüt ile merkezî eşitlik rolünü ayırmak
- 3. 6–8. sınıf YBP kayıtlarını kontrol etmek
- 4. özürsüz devamsızlık hatalarını erken düzeltmek
- 5. hesaplayıcının yerleşme tahmini vermemesini sağlamak
30 dakikalık karar atölyesi
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için araştırma sonsuza kadar sürmemelidir. İlk turda otuz dakikalık bir masa çalışması yapılabilir: on dakika resmî kaynağı açma, on dakika öğrenci ve aile koşullarını yazma, on dakika da eksik soruları belirleme. Bu atölyenin amacı karar vermek değil, hangi bilginin eksik olduğunu görünür kılmaktır.
Atölye sonunda üç çıktı hazırlanır: doğrulanmış gerçekler, henüz doğrulanmamış iddialar ve işlemden önce sorulacak sorular. Bir bilgi yalnız sosyal medya paylaşımında veya eski ekran görüntüsünde bulunuyorsa “doğrulanmadı” sütununda kalır. Böylece acele ve aşırı güven azaltılır.
- Resmî belgeyi ve eğitim yılını aç
- Öğrencinin gerçek önceliklerini üç cümlede yaz
- Ulaşım ve maliyet varsayımını sayısallaştır
- En az bir alternatif rota belirle
- Eksik bilgi için sorumlu kurum veya okulu yaz
Karar problemi ve kanıt hattı
LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık konusunda iyi karar, yalnız bir okul adı, puan veya kısa tanıtım cümlesi üzerinden verilemez. Bu sayfayı kullanırken dört kanıt hattını birlikte izle: OBP ile YBP'nin hangi dönemi ve hesabı temsil ettiğini ayırmak; devamsızlığın yerleştirme ve okul başarısı üzerindeki rolünü bilmek; notları yalnız tercih avantajı değil öğrenme kanıtı olarak görmek; ve e-Okul kayıtlarını zamanında kontrol etmek. Bu dört hat birbirini tamamlar. Birinin güçlü görünmesi diğerlerindeki belirsizliği ortadan kaldırmaz.
Kararı yazılı hâle getirmek, aile içindeki farklı beklentileri görünür kılar. Her ölçüt için 'kanıtlandı', 'sorulacak' ve 'uygun değil' sütunları kullan. Tanıtım broşürü, önceki yıl taban puanı veya tek bir mezun görüşü tek başına kanıt değildir; resmî belge, güncel ders çizelgesi, yerinde gözlem ve öğrencinin kendi deneyimi birlikte değerlendirilmelidir.
| Karar ölçütü | Hangi kanıt aranmalı? | Kırmızı bayrak |
|---|---|---|
| Obp ile ybp'nin hangi dönemi ve hesabı temsil ettiğini ayırmak | Resmî kural, güncel ekran veya yazılı okul bilgisi | Eski yıl bilgisinin güncelmiş gibi kullanılması |
| Devamsızlığın yerleştirme ve okul başarısı üzerindeki rolünü bilmek | Ders çizelgesi, uygulama örneği, öğrenci ürünü veya gözlem | Yalnız slogan ve tanıtım ifadesi |
| Notları yalnız tercih avantajı değil öğrenme kanıtı olarak görmek | Günlük süre, maliyet, güvenlik ve sürdürülebilirlik hesabı | Öğrencinin günlük yaşamının yok sayılması |
| E-okul kayıtlarını zamanında kontrol etmek | Alternatif liste ve 'yerleşirsem gider miyim?' cevabı | Tek seçeneğe bağımlı plan |
Gerçek yaşam senaryosu
Bir öğrenci lgs’de obp, ybp ve devamsızlık hakkında güçlü bir ilk izlenime sahip olabilir; ancak karar laboratuvarında ilk izlenim yeterli değildir. Öğrenci önce OBP ile YBP'nin hangi dönemi ve hesabı temsil ettiğini ayırmak. Ardından aile devamsızlığın yerleştirme ve okul başarısı üzerindeki rolünü bilmek. Üçüncü adımda notları yalnız tercih avantajı değil öğrenme kanıtı olarak görmek. Son olarak e-Okul kayıtlarını zamanında kontrol etmek. Bu sıralama, duyguyu yok saymaz; duyguyu doğrulanabilir bilgiyle birlikte kullanır.
- Önce okul veya program adını seçip kanıtları bu seçimi destekleyecek biçimde aramak.
- Geçmiş yıl verisini kesin sonuç veya kalıcı kural gibi yorumlamak.
- Öğrencinin isteğini sormak fakat günlük yük, güvenlik ve sürdürülebilirliği hesaplamamak.
- İnternetteki tek yorumdan bütün okul veya program hakkında sonuç çıkarmak.
Küçük uygulama: karar laboratuvarı
15 dakikalık uygulama: Bir kâğıdı dört bölüme ayır. Her bölüme yukarıdaki karar hatlarından birini yaz. Bildiğin bilgileri siyah, doğrulanması gerekenleri turuncu, öğrenci için uygun olmayanları kırmızı işaretle. Turuncu kalan her madde için bir resmî kaynak veya sorulacak kişi belirle. Bir hafta sonra tabloyu yeniden aç ve değişenleri kaydet.
- 1. Obp ile ybp'nin hangi dönemi ve hesabı temsil ettiğini ayırmak
- 2. Devamsızlığın yerleştirme ve okul başarısı üzerindeki rolünü bilmek
- 3. Notları yalnız tercih avantajı değil öğrenme kanıtı olarak görmek
- 4. E-okul kayıtlarını zamanında kontrol etmek
Konuya özel mikro quiz
Önce kendi cevabını ver; ardından açıklamayı aç. Amaç puan toplamak değil, karar mantığını sınamaktır.
1. LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için en güçlü başlangıç kanıtı nedir?
Güncel resmî bilgi ile öğrencinin gerçek ihtiyacını birlikte gösteren kanıttır; tek puan, reklam veya yorum yeterli değildir.
2. Bir bilgi doğrulanamadığında tabloya ne yazılmalı?
Sıfır veya olumsuz puan vermek yerine 'bilinmiyor—doğrulanacak' yazılmalıdır.
3. Geçmiş yıl verisi nasıl kullanılmalıdır?
Kesin tahmin olarak değil, değişebilecek bir karşılaştırma referansı olarak kullanılmalıdır.
4. Öğrencinin görüşü ne zaman alınmalıdır?
Sürecin sonunda onay istemek yerine ölçütler belirlenirken, okul incelenirken ve liste kapanırken alınmalıdır.
5. Alternatif plan neden gereklidir?
Takvim, kontenjan, puan veya yaşam koşulları değişebileceği için kararın tek bir seçeneğe bağımlı kalmasını önler.
Resmî kaynak masası
Değişebilir tarih, kontenjan, ücret, program ve başvuru koşullarında yalnız bu sayfadaki özetle işlem yapma. İşlemden önce ilgili yılın kılavuzunu ve okulun güncel bilgisini yeniden aç.
Karar verirken akla gelen sorular
Bu cevaplar genel rehberlik sağlar; değişebilen kurallar için ilgili yılın resmî belgesini ayrıca kontrol et.
01LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık konusunda ilk bakılması gereken şey nedir?
Önce yerel yerleştirmedeki ana ölçüt ile merkezî yerleştirmedeki eşitlik ölçütünün farklı olduğunun netleştirilmelidir. Ardından güncel resmî kural, öğrencinin koşulları ve okulun gerçek imkânları birlikte incelenmelidir.
02LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık için tek bir puana bakmak yeterli midir?
Hayır. Puan veya yüzdelik yalnız bir göstergedir. Tercih sırası, kontenjan, ulaşım, program, hazırlık, okul kültürü ve öğrencinin hedefi birlikte değerlendirilmelidir.
03Geçmiş yıl verileri LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık kararında nasıl kullanılmalı?
Geçmiş veri eğilimi gösterir; gelecek sonucu kesin sonuç etmez. Kontenjan, okul programı ve aday dağılımı değişebileceği için en az birkaç yıl birlikte okunmalı ve güncel resmî tablo esas alınmalıdır.
04LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık hakkında sosyal medyada görülen bir bilgi hangi resmî kaynaktan doğrulanmalı?
Sosyal medya yalnız başlangıç ipucu olabilir. İşlem yapmadan önce MEB, e-Okul, Rota Maarif veya ilgili okulun resmî duyurusu açılmalı; tarih ve eğitim yılı doğrulanmalıdır.
05LGS’de OBP, YBP ve Devamsızlık konusunda öğrenci ile aile farklı düşünürse hangi kanıtlar karşılaştırılmalı?
Önce öğrencinin gerekçesi dinlenmeli, ardından seçenekler somut ölçütlerle karşılaştırılmalıdır. Karar baskıyla değil; okul ziyareti, ders programı, ulaşım ve alternatif rota görüşülerek verilmelidir.
06LGS OBP ile YKS OBP aynı mı?
Hayır. Bağlam, hesap ve kullanım farklıdır.
07OBP sınav puanına eklenir mi?
LGS merkezî puana doğrudan eklenen bir katkı gibi düşünülmemelidir; eşitlik ölçütü rolü vardır.
08Devamsızlık puanı düşürür mü?
Puan formülünden ayrı olarak yerleştirme önceliklerinde kullanılabilir.
09Not hatası ne zaman düzeltilmeli?
Tercih dönemini beklemeden okul yönetimiyle resmî kayıt üzerinden.
10Hesaplayıcı yerleşeceğim okulu söyler mi?
Hayır. Yalnız ölçütleri anlamaya yardım edebilir.
Bilgiyi nereden doğrulamalısın?
2026 Ortaöğretime Geçiş Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu
Resmî kaynağı aç ↗MEB2026 LGS Tercih Süreci Öğrenci ve Veli Bilgilendirme Kataloğu
Resmî kaynağı aç ↗MEBe-Okul Yönetim Bilgi Sistemi
Resmî kaynağı aç ↗Sınav, kayıt, tercih, kontenjan, burs ve ders çizelgesi kuralları değişebilir. İşlem yapmadan önce ilgili eğitim yılının güncel resmî belgesini aç.