Dil ve insan bilimleri
Metni işaretlemek yerine iddia–kanıt–yorum üçlüsü çıkar; haftada bir kısa açıklayıcı yazı üret.
9–12. Sınıf
9. Sınıf Öğrenme Haritası
9. sınıfta derslerin adlarını değil, resmî tema haritasını, dersler arası becerileri, haftalık çalışma döngüsünü ve öğrencinin kendi kanıtlarını birlikte kullan.
Sınıfın ana görevi
Yeni okul düzeninde çalışma sistemini kurmak ve temel derslerde kavram boşluklarını erken görmek.
2025–2026’da TYMM’nin ortaöğretim uygulaması hazırlık, 9 ve 10. sınıfları kapsar.
Ders ve tema haritası
Türk Dili ve Edebiyatı
Türk Dili ve Edebiyatı için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Sözün İnceliği
- Anlam Arayışı
- Anlamın Yapı Taşları
- Dilin Zenginliği
Matematik
Matematik için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Sayılar
- Nicelikler ve Değişimler
- Algoritma ve Bilişim
- Geometrik Şekiller
- Eşlik ve Benzerlik
- İstatistiksel Araştırma Süreci
- Veriden Olasılığa
Fizik
Fizik için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Fizik Bilimi ve Kariyer Keşfi
- Kuvvet ve Hareket
- Akışkanlar
- Enerji
Kimya
Kimya için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Etkileşim
- Çeşitlilik
- Sürdürülebilirlik
Biyoloji
Biyoloji için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Yaşam
- Organizasyon
Tarih
Tarih için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih
- Eski Çağ Medeniyetleri
- Orta Çağ Medeniyetleri
Coğrafya
Coğrafya için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- Coğrafyanın Doğası
- Mekânsal Bilgi Teknolojileri
- Doğal Sistemler
- Beşerî Sistemler
- Ekonomik Faaliyetler
- Afetler ve Sürdürülebilir Çevre
- Bölgeler ve Ülkeler
İngilizce
İngilizce için bu temalar, konu ezber listesi değil öğrenme rotasıdır. Okulun yıllık planındaki sıra farklı olabilir; öğretmen planı ve kullanılan ders kitabıyla eşleştir.
- School Life
- Classroom Life
- Physical Appearance & Personality
- Family Life
- House & Neighbourhood
- City & Country
- World & Nature
- Universe & Future
Ders aileleri için çalışma yöntemi
Matematik ve fen
Çözümü yalnız doğru/yanlış değil kavram, işlem, temsil ve kontrol adımlarına ayır.
Sosyal bilimler
Tarih, mekân, neden, sonuç ve kaynak bakışını aynı tabloda ilişkilendir.
Dil ve dijital beceri
Küçük sunum, veri tablosu, kod, görsel veya kaynak değerlendirmesiyle üretim kanıtı oluştur.
Haftalık kanıt döngüsü
- Pazartesi: Bu hafta hangi kavramı gerçekten anlayacağım?
- Çarşamba: Bir örnek çöz, anlat veya deneyle; takıldığın noktayı yaz.
- Cuma: Beş soruluk geri çağırma ve hata analizi yap.
- Pazar: Bir sonraki haftaya yalnız iki öncelik taşı.
Mini disiplinler arası proje
Okul çevresindeki enerji veya su kullanımını gözlemle; veri tablosu, grafik, 300 kelimelik açıklama ve çözüm önerisi üret.
Proje, yalnız sunumla bitmez: kaynak listesi, yöntem, veri/örnek, sonuç, sınırlılık ve bir sonraki adım bulunur.
Öğrenci–aile–öğretmen rolleri
| Rol | Haftalık görev | Kaçınılacak hata |
|---|---|---|
| Öğrenci | Kanıt üretmek ve yardım ihtiyacını erken söylemek | Yalnız not açıklanınca çalışmayı değerlendirmek |
| Aile | Uyku, ulaşım, çalışma alanı ve gerçekçi destek sağlamak | Her sorunu daha fazla ders saatiyle çözmek |
| Öğretmen/rehberlik | Önceliği, kaynağı ve geri bildirim yolunu netleştirmek | Genel tavsiye verip izleme tarihi koymamak |
Beş soruluk sınıf kontrolü
1. Bir tema listesini okulun gerçek yıllık planı gibi kullanabilir misin?
Hayır. Tema haritası resmî programı gösterir; okulun sıra ve takvimi öğretmen planıyla doğrulanır.
2. Haftalık kanıt neden yalnız test neti değildir?
Yazı, deney, anlatım, grafik, proje ve hata günlüğü de öğrenmenin farklı boyutlarını gösterir.
3. 11 ve 12. sınıf sayfalarında neden uygulama uyarısı var?
Portalda program yayımlanması ile belirli eğitim yılında kademeli uygulama aynı bilgi değildir.
4. Bir hata günlüğünde ne bulunmalı?
Soru/iş, hata türü, yanlış düşünce, doğru yöntem ve tekrar tarihi.
5. Bu sayfaya ne zaman dönülmeli?
Okul planı değiştiğinde, dönem başında, deneme sonuçlarında yeni örüntü oluştuğunda ve gelecek hedefi güncellendiğinde.
9. sınıfa özgü çalışma ve karar rehberi
9. sınıfın ilk riski, ortaokuldaki çalışma biçimini daha fazla ders ve daha uzun metinlerle aynen sürdürmektir. Ders sayısı ve soyutluk artarken planlama becerisi de öğrenilmelidir. İlk ayda her ders için kaynak, defter düzeni, öğretmenden geri bildirim alma yolu ve kaçırılan konuyu kapatma süreci yazılı hâle getirilir.
Matematikte sayılar, değişim, algoritma ve geometri; fen derslerinde fiziksel sistem, kimyasal etkileşim ve canlı organizasyonu birbirinden kopuk başlıklar değildir. Öğrenci bir enerji veya su projesinde ölçme, grafik, madde, çevre ve açıklayıcı yazmayı birlikte kullanabilir. Bu bağlantı, dersleri yalnız sınav kutuları olmaktan çıkarır.
Lise aidiyeti de akademik ilerlemenin parçasıdır. Yeni okulda güvenilir yetişkin, rehberlik servisi, kulüp, kütüphane ve çalışma alanı ilk haftalarda bulunmalıdır. Uyum sorunu yalnız “alışır” denilerek ertelenmez; uyku, ulaşım, arkadaşlık, zorbalık ve ders yükü ayrı gözlenir.
9. sınıf sonunda amaç erken meslek seçmek değildir. Öğrenci hangi problem türlerinde merakının sürdüğünü, hangi üretimlerden gurur duyduğunu ve hangi temel becerilerin kapanmadığını gösteren küçük bir portfolyo oluşturur. Bu portfolyo 10. sınıf ders seçimi ve ilgi keşfi için başlangıç kanıtıdır.
Derinleştirme: bir dönem boyunca nasıl kullanılır?
9. Sınıf Öğrenme Haritası sayfasını dönem başında bir kez okumak yeterli değildir. İlk hafta resmî tema haritasını okulun yıllık planı, öğretmenin kullandığı kaynak ve sınav takvimiyle eşleştir. Her ders için “bu ay neyi anlayacağım, hangi ürün bunu gösterecek, hangi hata tekrar ediyor?” sorularına kısa cevaplar yaz. Böylece tema adı, öğrencinin günlük çalışma davranışına dönüşür.
Dört haftalık döngü kullan: birinci hafta ön bilgiyi yokla; ikinci hafta konuya özgü örnek üret; üçüncü hafta farklı dersler arasında bağ kur; dördüncü hafta geri çağırma, hata analizi ve mini proje ile kanıtı tamamla. Bir konuda düşük not almak tek başına “yetenek yok” sonucu değildir. Kavram eksikliği, okuma, işlem, süre, kaygı ve çalışma yöntemi ayrı ayrı incelenir.
Dönem ortasında yalnız not ortalamasını değil kanıt portfolyosunu aç. Yazılı anlatım, çözümlü problem, deney kaydı, grafik, kaynak değerlendirmesi ve sözlü açıklama farklı öğrenme türlerini gösterir. Öğrenci hangi kanıtı bağımsız üretebildiğini, hangisinde yetişkin veya öğretmen desteğine ihtiyaç duyduğunu işaretler.
Dönem sonunda bir sonraki sınıfa veya YKS hedeflerine yalnız “daha çok çalışacağım” cümlesi taşınmaz. İki güçlü alışkanlık, iki kapanmamış temel, bir destek ihtiyacı ve bir gerçek proje seçilir. Sayfa bu dört kayıtla yeniden ziyaret edildiğinde içerik kişisel bir öğrenme haritasına dönüşür.
| Kayıt | Şimdi | Güncelleme tetikleyicisi |
|---|---|---|
| Bilinen | Kaynağı ve tarihi belli kanıt | Yeni kılavuz veya program sürümü |
| Bilinmeyen | Sorulacak kişi/belge/mini deney | Cevap veya yeni gözlem |
| Vazgeçilmez | Öğrencinin sürdürülebilir koşulu | Koşul karşılanmıyorsa seçenek elenir |
| Geri dönüş | Belirlenmiş kontrol tarihi | Tercih, dönem veya başvuru öncesi |